Bitki Akvaryumu
Burada düşük bütçede yeni bir bitki akvaryumu kurmak isteyen amatör arkadaşlara deneyimlerimi anlatacağım.
Akvaryum ölçüleri:Akvaryumunuzun ölçülerini, aydınlatma seçeneğinize göre yapmanız çok önemli.
Akvaryumun Boyu:Standart T8 florasanlar 60-90 ve 120 cm dir..florasanların uçlarına gelecek bağlantılarıda hesaplayarak 5-10 cm farkla 70-100-130 cm akvaryum boyu uygun olacaktır.Ara değerlerde florasanlarda vardır fakat çoğunun fiyatları pahalı,marka seçenekleri azdır ayrıca bulmasıda kolay değildir.
Akvaryumun Eni:Görsellik,dekor,derinlik hissi gibi bir çok sebepten dolayı satılan standart akvaryumlardan çok daka fazla ene sahip akvaryumlar istemekteyiz.Yukarıdaki ölçülere göre 35-40-50 cm en ideal en ölçüsüdür.
Akvaryumun Yüksekliği:Bitki akvaryumu için yükseklik önemlidir.Eğer özel aydınlatmalar kullanmayacaksak 50cm den daha yüksek akvaryum önermiyorum.Ayrıca daha yüksek akvaryumda tabana müdahale etmek gittikçe zorlaşacaktır.Çıkan bir bitkiyi yada düşen bir kayayı yerine koymak eziyet olacaktır.Ayrıca T8 Florasanın etkili menzilide bu ölçüden fazla değildir.
Not:Akvaryumu koyacağınız zeminin sağlam olması ve oynamaması çok önemlidir 100lt lik küçük bir akvaryum bile içine koyacağınız kum,kaya,su ve kendi ağırlığıyla birlikte 200 kg mı bulmaktadır.Ayrıca akvaryumu zemine yerleştirmeden önce akvaryumun altına sıkıştırılmış strafor koymanız zorunludur.
Not:Piyasada satılan standar akvaryumlarda bu özel ölçüleri bulmak pek mümkün değildir.Bu yüzden ölçüleri belirleyerek deneyimli birine yaptırmanız gerekir.
Aydınlatma:Akvaryunuzun ölçülerine göre aydınlatma miktarını ve türünü belirlemelisiniz.Mesela ben 70x40x40 cm ölçüsündeki akvaryumuma 3 adet 60cm(18 watt) likT8 Florasan kullanıyorum.
T8 Florasan seçimi:Farklı kelvin değerlerindeki lambaları kullanarak daha verimli sonuçlar alırız.Bitkilerin kullandığı değerler genelde 4500 kelvin le 10 000 kelvin arasıdır.Bu miktarların altıda,üstüde bitkiler için ideal değildir.Bitki için üretilmiş bir çok markanın bir çok florasanı vardır ben burada kullandığım uygun fiyatlı florasanlardan bahsedeceyim.
1.Seçenek:Sylvania Gralux-Sylvania Aqastar-Sylvania daylıght start (Bu florasanlar pembe ağırlıklı renkleriyle akvaryuma görsel açıdanda katkıda bulunuyorlar.
2.Seçenek:Fiyatları dahada uygundur.Philps Aquerella-Philps daylıght-Philps TL-D 965 veya Philps TL-D 950 (Beyaz,gri ve kirli yeşil ağırlıklı renk)
Aydınlatma Süresi:Kesintisiz 10 saat.Timer yardımıyla sabah 8.00 açılan ışıklar 18.00 da kapanıyor.
Not: Florasanları 6 ila 9 ay arası değiştiriyorum.Bütçeniz uygunsa değişimi daha sıkta yapabilirsiniz.Sık değişen florasanlar bitki gelişimine katkı sağlayacaktır.
Not: Eğer akvaryumunuz doğru aydınlatılmıyorsa bitkilerde renk bozukluğu,gelişim ve form dengesizlikleri görülür.Mesela aldığınız tilki kuyrukları koyu yeşil ve sık formda ışığınız yeterli ve doğru değilse; renk açık yeşile döner,yaprak arası mesafe açılır.Yada güller kırmızı yada pembe renginden yeşil rengi alır.Bu olumsuz şartların devam etmesi bitki kayıplarına sebep olur.
Not:Alacağınız balans elektronik ve sargılı olarak 2 çeşittir.Sargılılar çok daha uzun ömürlüdür fakat ağırdır ve çok yüksek ısı üretir.Elektronik olanlarsa özellikle çin malı olanlar çok hızlı yanmaktadır.Kaliteli elektronik balans uzun vadede çok daha ucuza gelecektir.
Taban Kumu:Bütçeyi en çok sarsan bölüm taban kurulumudur.Taban kumuyla ilgili bir çok firmanın ürettiği kumlar vardır.Hiç birini kullanmadım çünkü hesapladığım zaman 100 lt lik bir akvaryum için bile çok yüksek maliyetler çıktı.
Tabana koyduğum kum:1 cm ince inşaat kumu ,5cm karışık midye kırığı ve bulgur iriliğinde dere veya göl kumu dur.
Taban kumu kalınlığı: 6 ila10 cm arasında tutulması substrat oluşumu için yararlıdır.
Not:Dip çekimi yapmıyorum,balık dışkılarının ve kumda oluşan bakterilerin bitkiler için gübre niteliği taşıdığından tabana müdahale etmiyorum.
Not:Doğadan toplayacağınız kumların kimyasallarla kirletilmemiş olması,temiz yerlerden alınmış olması ve çok iyi yıkanması gerekmektedir.
Gübreleme:Bitkiler besinlerini yapraklar ve kökler yardımıyla sudan alır.Onlara yapılacak gübre takviyesi gelişimi hızlandırmak,form kazandırmak gibi bir çok işe yarar.Gübre eksikliği yapraklarda defarmasyon,sararma,delinme,lekelenme gibi bir çok şekilde görünebilir.Fakat gübrede başlı başına yarar sağlamaz eğer ışığınız yetersiz,taban kumunuz ince ve değişik katlardan oluşmamış ise,suda yeterli miktarda CO2 yoksa attığınız gübre çoğu zaman bitkilerden çok yosunların çoğalmasına sebep olur.
Sıvı Gübreler:Firmalar çeşitli gübreler üretmişler karma gübrelerin yanında demir,potasyum gibi maddelerin takviyeleride vardır.Bir çok markanın gübresini kullandım fakat normal bitki gelişiminden çok yosunlanma oldu.Uzun zamandır Dıy bir ürün olan organik bazlı bir gübre kullanıyorum ve memnunum.Düşük bütçeye uygun fiyatı var.
Misket gübre:İlk kurulumda tabanda gübre yatağı oluşana kadar kullandım daha sonra kullanımı kestim.Balık dışkıları ve tabanda biriken bakteriler kısmi olarak bu görevi yerine getiriyor diye düşünüyorum.
Not:Sıvı gübreyi haftalık dozlar yerine günlük olarak az az kullanmak daha yararlı olabilir.
YOSUN:Akvaryumlarımızda istenmeyen değişik türleri olan oluşumlardır.Fakat akvaryum döngüsününde bir parçasıdır.Sonuçta yosun yiyen bir çok canlıda akvaryumlarımızda mevcuttur.Bir çok balık türü,salyangoz yosunlarla beslenir ve bitkisel ihtiyaçlarını karşılar.Ön cam haricinde yosun silmiyorum.Akvaryumlarımda bulunan salyangoz türleri,canlı doğuranlar ve vatozlar büyük miktarda yosun oluşmasına izin vermiyorlar.
Salyangoz:Akvaryumlarımızda istenmeyen bir başka oluşumda yayılımcı küçük salyangozlardır.Bunların aşırı üremesi görsel açıdan sorundur.Fakat bu doğal döngü içinde bu canlılarında bir yeri vardır.Fazla üreyen salyangozları ezerek balıklara verebilirsiniz bu doğal ve temiz bir protein kaynağıdır.Ayrıca katil salyangoz,çizgili salyangozlar,makrekante,botya gibi balıklar salyangoz yiyen canlılardır.Kesinlikle kimyasal ilaç önermiyorum.
CO2:Bitkiler bildiğiniz gibi sudaki karbondioksiti alıp oksijen verirler.Ve buda fotosentez döngüsüdür..Suda yeteri düzeyde CO2 yoksa yada oksijen seviyesi yüksek miktardaysa fotosentez yavaşlar.Fotosentezde bitkinin gelişimi demektir...Akvaryuma dışarıdan CO2 takviyesi yaparak sudaki CO2 miktarını çoğaltmak mümkündür.Profosyonel anlamda bir C02 sisteminin maliyeti çok yüksektir.El yapımı(DIY) sistemlerse CO2 miktarını aynı düzeyde tutmada yetersizdir.Mayalı sistemde bir çok küçük kaza olabilir ve sürekli bir uğraştır.Arkadaşlarımız yeni önerilerle bu sistemide geliştiriyorlar takip etmede yarar vardır.Ben şahsen kullanmıyorum.Fakat içerideki CO2 yi korumamak içinde hava motorunu açmıyorum,yüksek debide filtre çalıştırmıyorum.
Bitki Seçimi:Tüm hazırlıklar yapıldı ve sıra bitki koymaya geldi 100 lerce tür bitkiden hangisini almalı?
Öncelikle görerek almak tabiki en iyisidir.
*Akvaryumunuzun koşulları iyi bilinmeli, ışıklandırma sisteminiz az yada orta düzeydeyse ona göre bitki seçimi yapılmalıdır.(Genelde kırmızı bitkiler çok ışık isterler)
*Bazı bitkiler diğer türlere göre daha dayanıklıdır,daha hızlı ürerler,daha az ışık isterler...Anabias türler,Saz,Tilki kuyruğu,dantela,Java Moss,Crypto Broun,Wenditti aklıma ilk gelenler ışığınız yeterli düzeydeyse bu bitkilere Gül çeşitleri,Subulata,Burgulu Saz,Zeytin türleri,Tütün,Crypto Conıt,Amazon aklıma ilk gelen bakımı kolay bitkilerdir.Bu bitkiler özel ışık,CO2 olmaksızın sorunsuzca çoğalırlar.
*Alacağınız bitkiler genel olarak yapraklar diri,doğal renginde,deliksiz,sararmamış,buruşmamış,yosunsuz olmalıdır.
*Türe göre kök gelişimi süreç açısından önemlidir.Budama değil köklü bitkiler tercih edilmelidir.
Peki bitki nereden alınmalıdır?Bitki satış siteleri,akvaryumcular,hobiciler.....
*Eğer görerek alma şansınız yoksa bir çok sitede veya formda bitki bulabilirsiniz, ancak fotolarını gördüğünüz bitkilerle gelenler aynı olmayabilir; bunu defalarca acı şekilde tecrübe ettim.Almadan önce muhakkak satıcıyla konuşup fotoda görünen bitkiyle gelecek bitkinin aynı boy,form ve türde olup olmadığını sorunuz ve ikna olmadığınız,teminat almadığınız bir alış verişi gerçekleştirmeyiniz.
*Genel olarak hobici ürettiği bitkiler akvaryumunuza çok daha hızlı adapte olurlar. Akvaryum koşullarında doğup büyüyen bitkilerin ortam değişikliklerine daha uyumludur.Profosyonel üreticilerin çoğu havuzlarda yada sera benzeri ortamlarda bitki üretir.Direk yada dolaylı güneş gören bitkiler çabucak renklenir,özel gübrelerle hızla büyür..İthal edilenlerse çoğu benzer ortamlarda üretilmiş yada direk olarak doğadan toplanmıştır.Bu bitkileri akvaryumunuza koyduğunuz zaman renk kayıpları,yaprak dökümleri,şekil farklılıklarıyla başlayan zorlu bir uyum sürecine girerler.
